ಬೆಳೆದರು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಕೊನೆಯೆಲ್ಲಿ?

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು. ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಕೊರತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ, ಅಜ್ಜಿಯ ಮಮತೆಯನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಸುಪುತ್ರ ವಾಮನ ಬೇಂದ್ರೆಯವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಬೇಂದ್ರೆ ಕುಟುಂಬ ಕೇವಲ ಮನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಮನೆಯ ಹೊಸ್ತಿಲು ದಾಟಿ ಹೊರಗೆ, ಊರೂರಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ, ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಣಲು ಬಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಡುನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೆ ಅದನ್ನು ರಾಗವಾಗಿ ಹಾಡಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಧಾರವಾಡದ ವನಿತಾ ಸೇವಾ ಸಮಾಜದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅನಾಥ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳಿ ಅವರ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯನ್ನೂ, ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಬಾಗೆ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ‘ಹೆಣ್ಣೆಂದರೆ ಬೇರೆಯಲ್ಲ, ತಾಯಿ ಬೇರೆಯಲ್ಲ’. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಗೋದೂಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಂಬಾಬಾಯಿಯವರ ಪಾತ್ರ ಬಲು ಹಿರಿದು. ಒಮ್ಮೆ ನಾಲ್ಕರ ಎಳೆವಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆ ಹಾಲ್ಗೆರೆಗೆ ಹೋದಾಗ ಕಾಲುಜಾರಿ ಬಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಜೀವದ ಹಂಗನ್ನು ತೊರೆದು ಮಗನನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಳು ಅವರ ತಾಯಿ. ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದಾಗ ‘ಶಾರದಾಮಂಡಲ’ ಎಂಬ ಲೇಖಕ ಓದುಗರ ಗುಂಪನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಮಂಡಲದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಕೈಯೊಳಗಿನ ಉಂಗುರವನ್ನೇ ನೀಡಿ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದರು. ಹೀಗೆ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮರುಜನ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ತಾಯಿಗೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಅದೆಷ್ಟು ಕೃತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೆಂದರೆ, ಅವರೇ ಒಂದೆಡೆ ಹೇಳುವಂತೆ, “ನೂರಿಂಥ ದೇಹ ಧರಿಸಿದರೂ ನಿನ್ನಂಥ ತಾಯಿ ದೊರೆತಾಳೆ?’ ಎಂಬ ಮಾತು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ತಾಯಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದರ. ಅಜ್ಜಿ ಗೋದೂಬಾಯಿ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಹದಿನೇಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಂಡು. ಅದೂ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸತ್ತು ಹೋಯಿತು. ಹದಿನೇಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದದ್ದು ಒಂದೇ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಅವರೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ತಾಯಿ ಅಂಬಿಕೆ. ಅತ್ಯಂತ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಕಾಪಿಟ್ಟ ಅಜ್ಜಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದರು. ಇದೇ ಅವರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಆದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಅವರೇ ಒಂದು ಕವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ನೆನೆದಿದ್ದು ಹೀಗೆ:
ಹದಿನೇಳು ಹಡೆದರೂ ಹೆಣ್ಣೊಂದೆ ಉಳಿದರೂ
ಜಗ್ಗದ ಕುಗ್ಗದ ಎದೆಯವಳು
ಹಿಲಿಹಾಲ ಕುಡಿಸಿದಳು, ತಂತಿಯಲಿ ನಡೆಸಿದಳು
ಸೂಜಿಯ ಮೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲಿಸಿದಳು
ವೃದ್ಧೆಯಾದರು ಅವಳು, ಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂತಹದಿತ್ತು
ಕರ್ತವ್ಯ ಬದ್ಧಳು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

Advertisements

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಇನ್ಷಿಯಲ್ ಡಿ. ಆರ್.

ಬೆಂದ್ರೆಯವರು ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಮೇಲಂತೂ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸನ್ಮಾನಗಳು ನಡೆದವು. ಪ್ರತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ತಮ್ಮದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸೇರಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪುಳಕಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೂ ಸಹ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿಎದ್ಯಾನಿಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದಾಗ, ಎಚರಗೊಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕೂಡ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಲು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಕೆಲವರು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು. ಕೊನೆಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಲು ನಿರ್ಣಯವಾದರೂ ಸಹ ನಡೆದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಸರ ತರಿಸಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಲು ಆದ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ೧೯೬೮ರ ನವಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು, ‘ನೋಡಿ ನನಗೆ ಯಾರೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡುವ ಪ್ರಮೆಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಅವ್ವ, ಅಪ್ಪ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಯಾಕಂದ್ರೆ ನನ್ನ ಹೆಸರೇ ಡಿ.ಆರ್.ಬೇಂದ್ರೆ, ಎಂದರು, ಅದನ್ನು ತಮಾಷೆಗೆ ಹೇಳಿದರೂ ಅದೆಷ್ಟು ಕಟುಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದೇ ರೀತಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರೂ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಭಾರತರತ್ನವಾಗಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಇನ್ಷಿಯಲ್ ಸಹ ಬಿ.ಆರ್.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ಬೇಂದ್ರೆ

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಸೊಲ್ಲಪುರದ ಡಿ.ಎ.ವಿ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಿದು.  ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಜ್ವರ ಬಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥರಾದರು.  ಪತ್ನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಹೊಂದಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆ ಕಂಗಾಲಾದರು. ಒಂದು ವಾರವಾದರೂ ಜ್ವರ ಇಳಿಯಲಿಲ್ಲ.  ಕೆಂಡದಂತೆ ಸುಡುಅ ಮೈ, ಆಹಾರ ಸೇರಲೊಲ್ಲದು.  ಇದರಿಂದ ಪತ್ನಿ ಅಶಕ್ತರಾದುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಏನೇನೋ ಬಡಬಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೋ ಗಾಭರಿಯಾಗಿ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಮನೆಗೇ ಕರೆಯಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.  ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದರು, ‘ಊರೊಳಗೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಸೋಂಕಿದೆ, ಮನೆಯವರೆಲ್ಲಾ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆ’, ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.  ಗಾಬರಿಯಾದರೂ ತೋರಗೊಡದೆ, ಪತ್ನಿಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಮಾದಿದರು.  ರಾತ್ರಿ ‘ಗುರುಪಾರಾಯಣ’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕೊನೆಗೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೂ ಸೇರಿಸಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಿದರು.  ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.  ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಕಾಫಿ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಬಿಸ್ಕತ್ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಬಹುದೆಂದು ವೈದ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದರು.  ಹಲವಾರು ದಿನಗಳಿಂದ ಊಟವಿಲ್ಲದೆ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡುವ ಆತುರ.  ಆದರೆ ವೈದ್ಯರು ಮೂರು ದಿನ ಏನೂ ತಿನ್ನದಂತೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದ್ದರು.  ಸ್ವಲ್ಪ ಗಂಜಿ ವಿನಃ ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಎಅರ್ಡು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಕಳೆದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟರು.  ಇನ್ನೂ ಒಂದು ದಿನ ಊಟ ಮಾಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳೀದು, ಬೇಂದ್ರೆಯವರೂ ಸಹ “ಹಾಂಗಾರ ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ ನಾನು ನೀನು ಕೂಡೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡೋಣ’, ಎಂದಾಗ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಪತ್ನಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು. ‘ಬ್ಯಾಡಾ, ನೀವು ಊಟ ಮಾಡ್ರಿ, ಇಷ್ಟು ದಿನಾನ ಕಳೆದೀನಿ, ಇದೊಂದು ದಿವಸ ಹಾಲು ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮ್ಯಾಲ ಇರತೀನಿ.  ಆಮ್ಯಾಲೆ ಪಾರಣೆ ಎಂದು ನುಡಿದಾಗ ಬೇಂದ್ರೆ ಹೂಂ ಗುಟ್ಟಿದರೂ ಆ ದಿನ ಪತ್ನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಉಪವಾಸ ಮಾದಿದರು.  ಪತ್ನಿಯೇನೋ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡುವಂತಾದರು.  ಆದರೆ ಅವರ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕೂಸು ಪ್ರಮೋದ ಜ್ವರ, ಬೇಧಿ, ವಾಂತಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.  ವೈದ್ಯರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದೆ ಒಂದು ದಿನ ಇಹಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿತು.  ಆಗ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗಾದ ದುಃಖ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ.  ಆಗ ಅವರ ಮನದಾಳದಿಂದ ಕವನವೊಂದು ಮೈದೋರಿ ಬಂತು.

ನೀನಂದು ಬಂದೆ ಬಂದಂದಿನಿಂದೆ, ಒಂದೊಂದೆ ಚಂದ ಬಿಸವಂದಾ
ನಿನ್ನೊಡನೆ ಭೋಗ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ರೋಗ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯೋಗ, ಎಲೆಕಂದಾ

ಇದೊಂದು ಚರಮ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಆ ಕವಿತೆ ಅವರ ಕವಿಹೃದಯಕ್ಕೆ, ಪ್ರಿತೃವಾತ್ಸಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಹೇಬ್ರು ಕರೀಲೆ ಇಲ್ಲ ಏನಿವತ್ತು ಅಂಥೋನಿ ಬಂದಿಲ್ಲ

ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗಿದರೆಂದರೆ ಕಾಲ ಸವೆದದ್ದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಅವರ ಮಾತೆಂದರೆ ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಿಗೆ ಜಡಿಮಳೆಯೆನಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಹದಮಳೆ.  ಅವರ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಬೆರಗಾಗದವರೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಧಾರವಾಡದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿ ಎದುರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕವರು ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆಗ ಅವರನ್ನು ಕೊಠಡಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಮಾತಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆ ಮಾತಿನ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದವರು ತಮ್ಮ ಹಸಿವು, ಕೆಲಸ ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಧಾರವಾಡದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರರೂ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರೂ ಆದ ಡಾ. ಹೆಚ್.ಕೆ. ರಂಗನಾಥ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ರಂಗನಾಥ್ ಅವರ ಕೊಠಡಿಗೆ ಆಗಾಗ ಹಣಿಕಿಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದರು.  ಮಾತಿನ ಮಹಾಪೂರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಳಿತು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಂಗನಾಥ್ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲಾಗದೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಕೆಲಸ ಗುಡ್ಡದಷ್ಟು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಿತ್ತು.  ಅದನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಾದರೂ ಮುಗಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಅವರಿಗೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾತನಾಡಲೇನೋ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ.  ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ಕವಿಪುಂಗವರ ರಸವತ್ತಾದ ಮಾತುಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು ಆದರೇನು ಮಾಡುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ ಬಿಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ.  ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ ಕೊನೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮಾತಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು.  ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಆಪ್ತಸೇವಕರಾಗಿದ್ದ ಆಂಥೋಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಗುಟ್ಟಿನ ಆದೇಶದಂತೆ ರಂಗನಾಥರ ಬಳಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಮಾತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ನಿಮಿಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆಂಥೋಣಿ ಬಾಗಿಲ ಬಳೀ ಬಂದು ರಂಗನಾಥರನ್ನು ಕುರಿತು, “ಸಾಹೇಬರು ಕರೀತಾರೆ” ಎಂದ ತಕ್ಷಣ “ಬಂದೆ” ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಂದೆದ್ದು ಮತ್ತೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.  ಈ ಏರ್ಪಾಡು ನಾಲ್ಕಾರು ಸಲ ಸುಸೂತ್ರ ನಡೆಯಿತು.  ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಎದುರಿಗೆ ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಒಲ್ಲೇ ಲಹರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಹತ್ತು ನಿಮಿಷವಾಗುವಲ್ಲಿ ತಟಕ್ಕನೆ ಮಾತು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬಾಗಿಲ ಕಡೆ ವಾರೆಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸಿ, “ಇವತ್ತು ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಹೇಬ್ರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೀಲೇ ಇಲ್ವಲ್ಲ?” ಎಂದಾಗ ರಂಗನಾಥ್ ಅವಾಕ್ ಆದರು.  ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಉಪಾಯ ಆಗಲೇ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿದುಹೋಗಿತ್ತು.  ಅಲ್ಲದೆ ಆ ದಿನ ಆಂಥೋಣಿ ಬೇರೆ ರಜಾ ಹಾಕಿದ್ದ.  ಅವರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಂಚಿಸಿದೆನಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಭಾವ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದರು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಮತ್ತೆಂದೂ ತಾಸುಗಟ್ಟಲೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

ಗುರುವಿಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯ ಗೊತ್ತೇ ನಿಮಗೆ ಈ ದೀಕ್ಷೆ

ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಸೇರಿ ಚರ್ಚೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕರೂ ಒಬ್ಬರು.  ‘ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ ಎದ್ದಾಗ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದೆ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೆ’ ಎಂದು ಗೋಕಾಕರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಬಂಡೋಪಂತರು ಪುಣೆಗೆ ಬಂದು ಎಂ.ಎ. ಓದಲು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು.  ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಎಂ.ಎ ಓದಲು ಸೇರಿದರು.  ಅಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.  ಅವರು ಬಿ.ಎ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮರಾಗಿದ್ದರು.  ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೆಂದು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆದರೆ ಅದನ್ನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.  ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ತಾನು ಶಿಕ್ಷಕ, ಕ್ಲಾಸಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ತಾವು ಶಿಷ್ಯ, ಬೇಂದ್ರೆ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.  ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದವರೆಂದರೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರೇ.  ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂ.ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವನವನ್ನೇ ಅವರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.  ವಿಮರ್ಶೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಡಿಮೆ ಅಂಕ ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಬೇಕಾಯಿತು.  ತಾವು ಬರೆದಿದ್ದುದು ಪರೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಏನೋ ಎಂದು ಬೇಂದ್ರೆಯವರೂ ಸುಮ್ಮನಾದರು.  ಹೀಗೆ ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಶಾಪವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕೆಲಸ ಸಿಗದಿದ್ದುದು ದುರಾದೃಶ್ಟವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

ದೇವರು ನಿರಾಕಾರ ಹೆಂಗ? ಕರೆಂಟು ಹೊಡದಾಂಗ

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಪ್ರತಿ ಮಾತೂ ಸಹ ಒಂದೊಂದು ಮುತ್ತು, ರತ್ನ.  ಅವರು ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಕು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರೋ ಅರ್ಥ ಅಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅರ್ಥ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹುದು.  ಅವರು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ ಅನೇಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕವನದ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ತುಂಬಿದ ಬೆಳದಿಂಗಳ ರಾತ್ರಿ ಕುಳೀತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದವರೇ ಒಂದು ಕವನವನ್ನು ರಚಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು ಅದರ ಕೆಲ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಬೆಳದಿಂಗಳು ನೋಡಾ ಬೆಳದಿಂಗಳು ನೋಡಾ

ದನಕರದ ಕಾಲಿ ಧೂಳಿ ಸಂಜೆಯ ಹೂಳಿ

ಮುಗಿಲ ಮುಟ್ಟೇದ ಮುಗಿಲ ಮುಟ್ಟೇದ

ಆಗ ಅವರ ಜೋಡಿ ಯಾರೂ ಇದ್ದಿಲ್ಲ.  ಆದ್ರೂ ತನ್ನ ಜೋಡಿ ಹೆಂಡತಿ ಇದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಬರೆದ ಆ ಕವಿತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಬಳಿ ವಾದಿಸುವವರು ಅವರಿಂದ ಬೈಸಿಕೊಂಡರೂ ಸಹ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಬೈಗುಳಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.  ಅಂತಹದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ಇಲ್ಲಿದೆ. ದೇವರು ಇದ್ದಾನೇನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.  ಒಬ್ಬ ನಾಸ್ತಿಕ ಕೇಳಿದ, ‘ಮಾಸ್ತರೇ ದೇವರಿದ್ದಾನೆಯೇ?’ ಎಂದು.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ರೇಗಿತು. ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿದರು, ‘ನೀ ಇದ್ದೀ ಇಲ್ಲೋ? ದೇವರು ಇರದಿದ್ದರೆ ನೀ ಎಲ್ಲಿ ಇರತಿದ್ದಿ?’ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ನಾ ಇದ್ದೀನಿ ಅಂಬೋ ಎಚ್ಚರಾನೇ ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.  ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಡಭರತರೊಡನೆ ಮಾತನಾದುತ್ತಾ ಇರುವಾಗ ಜಡಭರತರು ಕೇಳಿದರು, ‘ಅಲ್ಲಾ ಮಾಸ್ತರೇ, ದೇವರು ನಿರಾಕಾರ ಅಂತಾನೂ ಹೇಳ್ತಾರಲ್ಲಾ? ನಿರಾಕಾರ ದೇವರು ಇದ್ದಾನಾಂತ ಹೇಗೆ ತಿಳೀಯೋದು?’ ‘ಅಲ್ಲೋ ತಮ್ಮ ತಂತಿಯೊಳಗೆ ಕರೆಂಟ್ ಹರೀತಾ ಇರತದ.  ನಿನಗೆ ಕಾಣತದೇನು? ಒಂದು ಕೈ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡು ಅಂದರ ಅದರ ಅನುಭವ ಆಗತದಾ, ಝಾಡಿಸಿ ಶಾಕ್ ಹೊಡೆದ ಮ್ಯಾಲೆ, ಹೌದೋ ಯಣ್ಣಾ ಕರೆಂಟ್ ಅದಾ ಅಂತ ಖಾತರಿ ಆಗತದಾ. ಇಂಥಾ ಕರೆಂಟ್ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡರ ಕರೆದಂಟಿನ ಹಾಂಗ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರತದ.  ಪ್ರಿಯವಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನ ಕೊಡತದ.  ಅಂದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಸತ್, ಸತ್ ಬ್ರಹ್ಮ, ಚಿತ್ ಬ್ರಹ್ಮ, ಆನಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಕೂಡಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ’

ಹೀಗೆ ಅತಿ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅತಿ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಲೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು.  ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವಭಾಗ್ಯ ದೊರೆತವರಿಗೆಲ್ಲ ಮೊದಮೊದಲು ಕಹಿ ಅನುಭವವಾದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಸಿಹಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ.  ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಮನೆಗೆ ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲ ಅವರು ತೆರಳುವಾಗ ಸಕ್ಕರೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುದು.  ಅದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅವರ ಸುಪುತ್ರ ಡಾ. ವಾಮನ ಬೇಂದ್ರೆ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್

ಚಿಗುರೆ ಬಂತು ಚಿಗುರೆ ಹೋಯ್ತು

ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳು.  ಅವರಿಗೆ ಮಾತು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ.  ತಮ್ಮ ಮಾತಿನ ಸೆಳೆತದಿಂದ ಜನರನ್ನು ಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮಟ್ಟಸದ ದೇಹಾಕೃತಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅದ್ಭುತ ಕಳೆ, ಇವೆಲ್ಲ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದ್ದವು.  ಕವಿತೆಯಲ್ಲದೆ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೈಯಾಡಿಸಿದ್ದರು.  ಕಥೆಗಳು, ನಾಟಕಗಳು ಸಹ ಅವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದು ಪಾವನಗೊಳಿಸಿದ್ದಿದೆ.  ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಅವರ ಪ್ರಾಣಿಪ್ರೀತಿ ಅನುಕರಣೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.  ಅದು ಅವರ ಕರಡಿ ಕುಣಿತ, ಹಕ್ಕಿ ಹಾಡುತಿದೆ ನೋಡಿದಿರಾ, ಸಿಂಹಮುಖಕ್ಕಿದೆ ನವಿಲಿನ ಸೋಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ, ಬೀದಿನಾಯಿ ರಾಧೆಗೆ, ಪಾತರಗಿತ್ತಿ ಪಕ್ಕಾ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು ಅವರ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರೀತಿಗೆ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿವೆ.  ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡ ಬಂದಿತ್ತು.  ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಮರದ ಮೇಲಿರುವ ಮಂಗವನ್ನು ಕರೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಬಿಸ್ಕೇಟ್ ಕೊಡುವ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಮರದ ಮೇಲೆಂದ ಬಂದ ಮಂಗ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಸ್ಕೇಟ್ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಮರವೇರಿತು.  ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಬೇಂದ್ರೆಯವರನ್ನು ಕುರಿತು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಂಗನನ್ನು ಕರೆದು ಕಡಲೇಕಾಯಿ ನೀಡಲು ವಿನಂತಿಸಿದ.  ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಂದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಅಲ್ಲ ಅದು ಬಂದರ್ ಅದು ಎಂದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ನಕ್ಕಿದ್ದೇ ನಕ್ಕಿದ್ದು.  ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದ್ದ ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ, ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ  ಆಹಾರ, ವಿಹಾರ ಆರೋಗ್ಯ ಕುರಿತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ಮನೆಯವರಿಗೆ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಒಂದು ಮಂಗಳವಾರ ಸಂತೆಯ ದಿನ ಕಡುಬಡವನೊಬ್ಬ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ.  ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.  ಅವನು ಹೋಗುವಾಗ ತನ್ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಗರೆಯನ್ನು(ಜಿಂಕೆ) ನೀಡಿ, ‘ನನ್ನ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ನಾನು ಸಾಕಿದ ಈ ಚಿಗರೆಯನ್ನು ಸಾಕಲಾರೆನಲ್ಲ ಎಂಬ ನೋವು ನನಗಿದೆ’, ಎಂದಾಗ ಬೇಂದ್ರೆಆ ಚಿಗರೆಯನ್ನು ಸಾಕಲು ಅವನಿಂದ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಮರುದಿವಸವೇ ಆ ಚಿಗರೆ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು.  ಆಗ ಬೇಂದ್ರೆ ‘ಚಿಗುರೆ’ ಎಂಬ ಕವನ ರಚಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ಚಿಗುರೆ ಬಂತು ಚಿಗುರೆ ಹೋಯ್ತು

ಬೀಸು ಗಾಳಿ ಸುಳಿಯೊಲು

ಆಹಾ ಎನಿಸಿ, ಅಯ್ಯೋ ಅನಿಸಿ

ಇತ್ತೋ ಇಲ್ಲೋ ಎನವೊಲು

ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.  ಅದು ‘ನಾದಲೀಲೆ’ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಅವರ ಪ್ರಾಣಿಪ್ರೀತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಮನುಷ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಆದರ್ಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಕೃಪೆ:
“ಕುಂತ್ರೆ ನಿಂತ್ರೆ ಬೇಂದ್ರೆ” – ಎಂ. ಎನ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್